УВОДЗІНЫ 4
ГЛАВА 1 ФАЛЬКЛОРНА-МІФАЛАГІЧНЫЯ ВЫТОКІ ВОБРАЗА ЛЕСУНА 7
1.1 Вобраз Ляснога Цара ў міфалогіі 7
1.2 Вобраз караля Лесавіка ў творах сусветнай літаратуры 11
ГЛАВА 2 МАСТАЦКАЕ ЎВАСАБЛЕННЕ ВОБРАЗА ЛЕСУНА Ў КЛАСІЧНАЙ СПАДЧЫНЕ БЕЛАРУСКІХ ПАЭТАЎ 16
2.1 Вобраз Лесуна як увасабленне жыццёвай сілы ў вершах М. Багдановіча 16
2.2 Вобраз Лесуна ў творах Я. Купалы: традыцыйнае і новае 21
ЗАКЛЮЧЭННЕ 26
СПІС ВЫКАРЫСТАНЫХ КРЫНІЦ 28
Зыходзячы з дадзенай працы, можна зрабіць наступныя вывады.
На зʼяўленне міфалогіі аказала ўплыў язычніцтва. Людзі здаўна верылі ў духаў — нейкіх боскіх істот, якія, на іх думку, маглі прыносіць шчасце і радасць, калі не злаваць іх, а горыч і помсту — на выпадак, калі людзі не будуць слухацца іх. У залежнасці ад месца, дзе жывуць гэтыя духі, ім давалі імёны. Так, людзі назвалі дух Лесавіком, таму што ён жыў у лесе і яму належалі лясныя абшары, якія былі надзвычай прыгожыя. Яго вобраз стаў крыніцай натхнення для напісання многіх твораў.
Вобраз Лесавіка быў пакладзены ў аснову балады рускага пісьменніка В. А. Жукоўскага. Так, вобраз Лесавіка паўплываў на развіццё фальклору ў творах сусветнай літаратуры. Вобраз караля Лесавіка ў творах сусветнай літаратуры — абагулены. Неабходна вучыцца паважаць таямнічыя сілы прыроды і не ўступаць з імі ў канфлікт.
Выявы міфалагічных істот паслужылі крыніцай натхнення для мастакоў і пісьменнікаў як у сусветнай культуры, так і ў беларускай літаратуры. Міфалогія натхняла шматлікіх беларускіх паэтаў і празаікаў на напісанне твораў. Адным з такіх паэтаў стаў М. Багдановіч, які на аснове міфалагізаваных вобразаў напісаў такі цыкл твораў, як «У зачарованым царстве». Паэт верыў у духоўны патэнцыял беларускага народа і росквіт нацыянальнай культуры. Ён пісаў творы, выкарыстоўваючы архетыпныя вобразы прыроды, якая, на яго думку, унікальная. М. Багдановіч стварыў вобраз Лесуна ў розных абліччах: Лясун адзінокі, маркотны, які ціха грае на соснах; разгублены Лясун, які згубіў сваё царства; нарэшце — Лясун раззлаваны, гатовы біцца і помсціць. Апісваючы вобразы Лесуна, Вадзеніка, Русалкі, Цара Змей, паэт правёў паралель паміж існаваннем гэтых міфалагічных істот і жыццямі людзей, якія стварылі гэтыя вобразы.
Да міфалагічных насельнікаў лесу звяртаецца ў сваіх творах і Я. Купала. Праз вобразы міфалагічных персанажаў у яго нашаніўскай паэзіі рэалізуюцца вечныя пытанні дабра і зла, жыцця і смерці. Пры апісанні вобразаў міфалагічных істот, паэт не прытрымліваўся іх традыцыйнага значэння, вядомага з народнай дэманалогіі, ён прыбягаў да фантазіі (гэта прыводзіла не толькі да змянення іх асобных рыс, але і да стварэння абсалютна новых, індывідуальна-аўтарскіх міфалагізаваных вобразаў). 3-за сваёй універсальнасці і зразумеласці вобразы міфалагічных персанажаў выкарыстоўваліся паэтам пры стварэнні алегарычных малюнкаў, што спрыяла наданню асобным творам містычнасці, узмацненню агульнага адчування трагізму жыцця народа.
1. Арсеннева, Н. Пад сінім небам. Галоўная [Электронны рэсурс]. — Рэжым доступу : https://libcat.ru/knigi/poeziya/180912-18-natalya-arseneva-pad-s-n-m-nebam.html#text. — Дата доступу : 02.12.2021.
2. Гісторыя беларускай літаратуры : XIX – пачатак XX ст. : падруч. для філал. фак. пед. ВНУ / І. Э. Багдановіч, У. В. Гніламёдаў, Л. С. Голубева і інш. ; пад агул. рэд. М. А. Лазарука, А. А. Семяновіча. — 2-е выд., дапрац. — Мінск : Выш. шк., 1998. — 560 с. — С. 360.
3. Багдановіч, М. Поўны збор твораў : У 3 т. / М. Багдановіч. — Мінск : Навука і тэхніка, 1991. — Т.1 : Вершы, паэмы, пераклады, даследаванні, чарнавыя накіды. — 750 с. — С. 52.
4. Багдановіч, М. Поўны збор твораў. У 3 т. Т. 1 Вершы, паэмы, пераклады, наследаванні, чарнавыя накіды. — Мінск : Навука і тэхніка, 1992. — 752 с. — С. 9-10, 48-50.
5. Беларуская міфалогія : Энцыклапедычны слоўнік. — Мінск : Беларусь, 2004. — 591 с. — С. 231.
6. Богданович, А. Е. Пережитки древнего миросозерцания у белорусов / А. Е. Богданович. — Минск : ИЦ «Слава!» ООО «Форт-Профи», 2009. — 160 с.
7. Булыгін, А. К . Хто такі Лясны Цар? Галоўная [Электронны рэсурс]. — Рэжым доступу: https://www.liveinternet.ru/users/4538230/post305029881. — Дата доступу: 26.03.2021.
8. Виноградова, Л. Н. Славянская народная демонология: проблемы сравнительного изучения // Восточнославянский этнолингвистический сборник. Исследования и материалы. — Минск : «Индрик», 2001. — С. 31-36.
9. Гете, И. В. Лесной царь Главная [Электронный ресурс]. — Режим доступа : https://ollam.ru/classic/rus/grigorev-apollon/gete-lesnoy-car. — Дата доступа : 22.12.2021.
10. Гётэ Ё.-В. Выбраныя творы / Уклад., прадм. Л. Баршчэўскага і П. Копанева, камент. Л. Баршчэўскага і В. Сёмухі — Мінск : «Беларускі кнігазбор», 1999. — 640 с.
11. Давыдова, В. «Лесной царь» : песня в творчестве Жуковского, Гете и Шуберта Главная [Электронный ресурс]. — Режим доступа : https://rbook.club/shkolnoe/stihi/lesnoj-car.html. — Дата доступа : 02.12.2021.
12. Даль, В. И. Толковый словарь живого великорусского языка : В 12-ти тт. — М., 2002-2003. — 4416 с.
13. Киркор, А. Белорусское Полесье / А. Киркор // Живописная Россия: Отечество наше в его зем., ист., плем., экон. и быт. Значении : Литовское и Белорусское Полесье : Репринт. воспроизв. изд. 1882 г. — Минск : Бел.Эн., 1993. — С. 271.
14. Кот, Я. Хохлік Галоўная [Электронны рэсурс]. — Рэжым доступу : https://www.bestiary.us/hohlik/ru. — Дата доступу : 15.12.2021.
15. Купала, Я. Лірыка / Я. Купала — Мінск : Юнацтва, 1981. — 239 с. — С. 89.
16. Янка Купала : Энцыкл. даведнік / БелСЭ ; І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мінск : БелСЭ, 1986. — 727 с. — С. 366.
17. Ластоўскі, В. Мае ўспаміны аб М. Багдановічу / В. Ластоўскі // Ластоўскі, В. Выбраныя творы / Уклад., прадмова і каментарыі Я. Янушкевіча. — Мінск : «Беларускі кнігазбор», 1997. — 512 с. — С. 195.
18. Левкиевская, Е. Е. Леший // Славянские древности : Этнолингвистический словарь : в 5 т. / под общ. ред. Н. И. Толстого ; Институт славяноведения РАН. — Минск : Межд. отношения, 2004. — Т. 3 : — С. 104 — 109.
19. Мятліцкая, Г. Міфалагема сусветнага дрэва і сімволіка раслін у паэзіі Янкі Купалы нашаніўскага перыяду / Г. Мятліцкая. // Полымя. — 2007. — С. 176-187.
20. Беларускі фальклор : Энцыклапедыя : У 2 т. Т. 1: Акапэла — Куцця / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск : БэлЭн, 2005. — 768 с.
21. Беларускі фальклор : Энцыклапедыя : У 2 т. Т. 2 : Лабараторыя традыцыйнага мастацтва — «Яшчур» / Рэдкал. : Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск : БелЭн, 2006. — 832 с.
22. Беларуская міфалогія : Энцыклапедычны cлоўнік / С. Санько [і інш.] ; склад. І. Клімковіч. — Мінск : Беларусь, 2006. — 599 с.
23. Томкавіч, Э. В. Вобраз Ляснога Цара ў міфалогіі / Э. В. Томкавіч // Новатор-2020 : материалы II Барановичского научно-образовательного форума (Барановичи, 25 сентября 2020 г.), редколл. : В. В. Климук (гл. ред.) [и др.]. — Барановичи : БарГУ, 2020. — С. 187-189.
