Присоединяйся к нам
Платформа, где покупают и продают студенческие работы
Главная Каталог работ Курсовые Чарадзейства і знахарства на тэрыторыі Беларускага Падзвіння ў 2-й п.XX–п.ХХI стст.

Чарадзейства і знахарства на тэрыторыі Беларускага Падзвіння ў 2-й п.XX–п.ХХI стст.

Курсовые, Социально-гуманитарные, История Беларуси, Полоцкий государственный университет
27 страниц
38 источников
2018 год
19.99BYN
95.00BYN
Купить
Поделиться в социальных сетях
Содержание
Часть работы
Список литературы

УВОДЗІНЫ 3
1. ЧАРАДЗЕЙСТВА І ЗНАХАРСТВА ЯК ЭЛЕМЕНТЫ ТРАДЫЦЫЙНАЙ ДУХОЎНАЙ КУЛЬТУРЫ БЕЛАРУСАЎ 5
2. ЧАРАДЗЕЙСТВА НА ТЭРЫТОРЫІ БЕЛАРУСКАГА ПАДЗВІННЯ Ў2-й п.XX –п.ХХIСТСТ. 9
3. ЗНАХАРСТВА НА ТЭРЫТОРЫІ БЕЛАРУСКАГА ПАДЗВІННЯ
Ў 2-й п.XX – ХХI СТСТ. 14
ЗАКЛЮЧЭННЕ 22
СПІС ЛІТАРАТУРЫ 24

Зрабіўшы даследванне і аналіз літаратурных крыніц па акрэсленай тэме курсавой работы можна зрабіць наступныя высновы:
1.З даследвання акрэсленнай праблемы вынікае,што традыцыйныя верванні жыхароў Падзвіння мелі,з аднаго боку,рысы,уласцівыя верванням беларусаў наогул,а з другога боку,неслі лакальна-рэгіянальныя адметнасці:
1.Беларусы Падзвіння больш станоўча ставіліся да знахарства,чым да чарадзейства;2.Знахарства цесна звязывалі з дзейнасцю царквы; 3.Найбольш “моцнымі”знахарамі і чарадзеямі на Падзвінні лічыліся мужчыны;4.Усе знахары мелі цесную сувязь з рамёствамі (кавальствам, ганчарствам ды інш.) і промысламі (пчалярствам, паляўніцтвам). 5.Жыхары Беларускага Падзвіння былі пераканнаны ў здольнасць чараўніка ператварацца ў воўка і кіраваць ваўчыннай зграяй.Такім чынам,чарадзейства і знахарства былі не простым перажыткам паганства,а важнай рысай светапогляду і практыкі,асабліва вясковага чалавека. Гістарычныя абставіны XX стагоддзя не садзейнічалі захаванню традыцыйнай беларускай культуры.Але пачатак XXI стагоддзяў пазначаны зваротам да традыцыйнай спадчыны і шматлікімі спробамі яе адраджэння ў розных формах.
2.Чарадзейства-гэта рытуалы,пабудаваныя на веры ў магчымасць звышнатуральнага ўздзеяння на навакольны свет і чалавека праз пэўныя дзеянні.Людзей,якія займаліся чарадзействам называлі чараўнікамі.У традыцыйных уяўленнях беларусаў Падзвіння,чараўнікі мелі здольнасць уплываць на чалавека,жывелу і прыроднае асяроддзе.Яны атрымлівалі сваю сілу пры нараджэнні ці набывалі яе ў працэссе жыця.Гэта абумовіла падзел чараўнікоу на” прыродных” і “навучоных”.Чараўнікі былі звычайна звязаны з пчалярствам,кавальствам,млынарствам,ганчарствам.Гэта тлумачыцца іх сувяззю з асноўнымі стэхіямі:агнем,вадой,паветрам,зямлей(глінай).Важную ролю ў вызначэнні магічнай сілы меў гендэрны прызнак.Лічылася,што мужчыны былі больш моцнымі чараўнікамі,чым жанчыны.Патэнцыяльная шкода,якую мог зрабіць чараўнік,выклікала да яго паважна-перасцярожлівае стаўленне.Народныя ўяуленні жыхароў Падзвіння пра цяжкую і пакутлівую смерць чараўніка грунтуюцца на іх сувяззі з “нячыстай сілай”,якая патрабуе плату за трыманы дар.Але ў значнай колькасці выпадкаў падкрэсліваецца,што цяжкая смерць чараўніка звязана з тым,што ен не здолеў знайсці пераемніка.Таксама,падаецца парадаксальным тое,што нават у перыяд актыўнага развіцця навуковай думкі і панавання ідэй атэізму,людзі працягвалі і працягваюць верыць ў існаванне чарадзейства.І гэта датычыцца не толькі вясковага насельніцтва,але і жыхароў горада.
3.Знахарства-гэта комплекс спосабаў лячэння,якія суправаджаліся рознымі магічнымі рытуаламі. Паводле народных уяўленняў жыхароў Беларускага Падзвіння 2-й п.XX-п.XXIстст. знахар быў чалавекам,надзеленым звышнатуральнымі магічнымі здольнасцямі,якія ў адрозненні ад чараўніка выкарыстоўваў для дапамогі людзям.Як чараўнікі,знахары падзяляліся на “прыродных”(моцных) і “навучоных”.Моцныя знахары мелі здольнасць прадказваць будучыню.Выкарстоўваючы комплекс магічных премаў і сродкаў,знахары ажыцяўлялі засцерагальныя дзеянні,займаліся дыягносткай і лячэннем розных хвароб,сярод якіх:

1.Барычэўская, І. С. Вада ў народнай медыцыне беларусаў / І. С. Барычэўская // Фальклор, гісторыя і літаратура беларусаў у кантэксце культурнай спадчыны славян : матэрыялы рэсп. студэнц. навук.-практ. канф. (Брэст, 19 кастрычніка 2011 г.) / рэд. кал.: З. П. Мельнікава [і інш.]. – Брэст : Альтернатива, 2012. – С. 7-9.
2.Валодзіна, Т. В. Статусныя характарыстыкі мужчыны-знахара ў традыцыйнай культуры беларусаў (падзвінская традыцыя на агульнаэтнічным фоне) / Т. В. Валодзіна // Беларускае Падзвінне : вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў: зб. навук. арт. II міжнар. навук. канф., Полацк, 17-18 красав. 2014 г.: у 2 ч. Ч. 1 / Полацкі дзярж. ун-т; пад агульн. рэд. Д. У. Дука, У. А. Лобача, С. А. Шыдлоўскага. - Наваполацк : ПДУ, 2014. – С. 163-173.
3. Ганчар, У. А. Тыпы “знаючых” у Беларускім Палессі і іх змены ў ХХ – пачатку ХХІ ст. / У. А. Ганчар. [Электронный ресурс]. Режим доступа:
http://lib.psunbrb.by/bitstream/112/42/3/10.pdf
4. Ганчар, У. А. Уяўленні аб паходжанні знахарства ў традыцыйнай культуры беларусаў / У. А. Ганчар // Этнокультурное развитие Беларуси в XX – начале XXI в.:материалы междунар. науч.-практ. Конф. / редкол.: Т. А. Новогродский (отв. ред) [и др.]. – Минск: БГУ, 2011. – С. 84-87.
5.Даёнка.[Электронныйресурс].Режимдоступа:http://www.rvblr.com/demo/mif/1142
6. Казакова, І. В. Беларускі фальклор. Курс лекцый / І. В. Казакова. [Электронный ресурс]. Режим доступа: http://uadocs.exdat.com/docs/index-169866.html
7.Казакова, Ірына. Магія продкаў / Ірына Казакова // Беларуская мінуўшчына. – 1997. - № 1. - С. 77-80.
8. Казакова, Ірына. Фальклор і магія / Ірына Казакова. [Электронный ресурс].Режимдоступа:http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/56926/1/Ірына%20%20Казакова.%20фальклор%20і%20магія.pdf
9.Карценка,А.Традыцыйныя святкаванні Каляд і Купалля ў Верхнядзвінскім раёне / А. Карценка // Народная культура Віцебшчыны: матэрыялы навукова-практычнай канферэнцыі “Працэсы мадэрнізацыі народнай культуры і вопыт устаноў культуры і адукацыі Віцебшчыны па захаванню традыцый”, 26-27 мая 2005 г. [прысвяч. 160-годдзю М. Нікіфароўскага] / рэдкал. Л. Вакар і [інш.]. – Віцебск, УА “ВДУ імя П. М. Машэрава”, 2007. - С. 164-177.
10.Кастрыца, А. А. Прыкметы і павер’і: практычны дапаможнік для студэнтаў спецыяльнасці 1-21 05 01 “Беларуская філалогія” / А. А. Кастрыца; Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны. – Гомель: ГДУ імя Ф. Скарыны, 2011. – 48 с.
11. Круткін, Аляксандр. Веравызнанне беларусаў Падзвіння: змест і форма / Аляксандр Круткін. [Электронный ресурс].Режим доступа:http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/89364/1/Аляксандр%20Круткін%20Веравызнанне%20беларусаў%20Падзвіння%20_%20змест%20і%20форма.pdf
12. Лобач, У. А. Балота ў міфапаэтычнай карціне свету беларусаў Падзвіння / У. А. Лобач // Беларускае Падзвінне : вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў: зб. навук. прац міжнар. навук.-практ. канф., Полацк, 21 – 23 красав. 2011 г.: у 2 ч. Ч. 2 / Полацкі дзярж. ун-т; пад агульн. рэд. Д. У. Дука, У. А. Лобача. – Наваполацк: ПДУ, 2011. – С. 163-167.
13. Лобач, У. А. Вобраз чараўніка ў традыцыйнай карціне свету беларусаў Падзвіння ХХ – пач. ХХІст. (па матэрыялах этнаграфічных экпедыцый ПДУ) / У. А. Лобач // Беларускае Падзвінне : вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў: зб. навук. арт. II міжнар. навук. канф., Полацк, 17-18 красав. 2014 г.: у 2 ч. Ч. 1 / Полацкі дзярж. ун-т; пад агульн. рэд. Д. У. Дука, У. А. Лобача, С. А. Шыдлоўскага. - Наваполацк : ПДУ, 2014. – С. 213-219.
14. Лобач, У. Вядзьмарскі працэс 1691 г. у Гародні: да тыпалогіі чарадзейскіх спраў у сярэднявечнай Беларусі / У. Лобач / Культура Гродзенскага рэгіёну: праблемы развіцця ва ўмовах поліэтнічнага сумежжа; Зб. навук. пр. / Адк. рэд. А. М. Пяткевіч. – Гродна: ГрДУ, 2003. – С. 20-25.
15. Лобач, У. Замова / У. Лобач, С. Санько // Беларуская міфалогія: Энцыклапедычны слоўнік / С. Санько, Т. Валодзіна, У. Васілевіч і інш. — Мн.: Беларусь, 2004. - С. 180.
16. Лобач, У. Знахар / У. Лобач, С. Санько // Беларуская міфалогія: Энцыклапедычны слоўнік / С. Санько, Т. Валодзіна, У. Васілевіч і інш. — Мн.: Беларусь, 2004. - С. 190-191.
17. Лобач, У. “Ішла Каляда, калядуючы” / У. Лобач // Студэнцкая думка. – 2000. – студзень. – С. 37-39.
18. Лобач, У. Паганства і хрысьціянства: беларускі выпадак / У. Лобач. [Электронный ресурс]. Режим доступа: http://www.jivebelarus.net/our-heritage/paganism-and-christianity.html
19. Лобач, У. Пчаляр / У. Лобач // Беларуская міфалогія: Энцыклапедычны слоўнік / С. Санько, Т. Валодзіна, У. Васілевіч і інш. — Мн.: Беларусь, 2004. - С. 400-402.
20. Лобач, Уладзімер. Чарадзейства / Уладзімер Лобач. [Электронный ресурс]. Режим доступа:http://uladzimer.livejournal.com/868662.html
21. Лобач, У. Чараўнік / У. Лобач // Беларуская міфалогія: Энцыклапедычны слоўнік / С. Санько, Т. Валодзіна, У. Васілевіч і інш. — Мн.: Беларусь, 2004. - С. 549.
22. Лобач, У. А. Этнаграфія Беларусі: Вучэбна-метадычны комплекс для студ. спец. 1-21 03 01 “Гісторыя”, 1-02 01 02 “Гісторыя. Замежная мова” / У. А. Лобач. – Наваполацк: ПДУ, 2006. – 328 с.
23.Мишин, П. И. Космологические основания представлений об оборотничестве в традиционной культуре белорусов / П. И. Мишин // Беларускае Падзвінне: вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў: зб. навук. арт. II міжнар. навук. канф., Полацк, 17-18 красав. 2014 г.: у 2 ч. Ч. 1 / Полацкі дзярж. ун-т; пад агульн. рэд. Д. У. Дука, У. А. Лобача, С. А. Шыдлоўскага. - Наваполацк : ПДУ, 2014. – С. 227-236.
24. Мішына, В. І. Сучасная вясельная абраднасць Віцебшчыны: традыцыі і навацыі / В. І. Мішына // Народная культура Віцебшчыны: матэрыялы навукова-практычнай канферэнцыі “Працэсы мадэрнізацыі народнай культуры і вопыт устаноў культуры і адукацыі Віцебшчыны па захаванню традыцый”, 26-27 мая 2005 г. [прысвяч. 160-годдзю М. Нікіфароўскага] / рэдкал. Л. Вакар і [інш.]. – Віцебск, УА “ВДУ імя П. М. Машэрава”, 2007. - С. 201-203.
25. Мішына, В. І. Шкоданосная магія ў традыцыйным вясельным абрадзе беларусаў Падзвіння: светапоглядныя асновы і механізмы дзеяння (др. пал. ХІХ –ХХ стст.) / В. І. Мішына, П. І. Мішын // Беларускае Падзвінне : вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў: зб. навук. прац міжнар. навук.-практ. канф., Полацк, 21 – 23 красав. 2011 г.: у 2 ч. Ч. 2 / Полацкі дзярж. ун-т; пад агульн. рэд. Д. У. Дука, У. А. Лобача. – Наваполацк: ПДУ, 2011. – С. 190-193.
26.Минько Л.И. Знахарство: истоки, сущность, причины бытования .-Минск.: Наука и техника,1971.-120 с.
27.Полацкі этнаграфічны зборнік. Вып. 1. Народная медыцына беларусаў Падзвіння. У 2 ч. Ч. 1 / склад. А. У. Лобач, У. С. Філіпенка. – Наваполацк : ПДУ, 2006. – 148 с.
28.Полацкі этнаграфічны зборнік.Вып.1.Ч.2;Народная медыцына беларусау Падзвіння:у 2 ч.Ч.2/склад.А.У.Лобач,У.С.Філпенка.-Наваполацк:ПДУ,2006.-331с.
29. Рабец, Т. Д. Антрапацэнтрызм як вызначальны прынцып мадэлявання свету ў замовах беларускага Падзвіння / Т. Д. Рабец // Беларускае Падзвінне : вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў: зб. навук. прац міжнар. навук.-практ. канф., Полацк, 21 – 23 красав. 2011 г.: у 2 ч. Ч. 2 / Полацкі дзярж. ун-т; пад агульн. рэд. Д. У. Дука, У. А. Лобача. – Наваполацк: ПДУ, 2011. – С. 209-213.
30. Скіндзер, І. Сімволіка ветру – грому – буры ў беларускім фальклоры / І. Скіндзер. [Электронный ресурс]. Режим доступа:http://www.jivebelarus.net/our-heritage/wind-and-storm-in-belarusian-folk.html
31.Смалякоў,Зміцер.Лекцыя1. Заклінальнікі / Зміцер Смалякоў. [Электронный ресурс]. Режим доступа: http://www.belintellectuals.eu/publications/278/
32. Чарадзей - не вядзьмак. [Электронный ресурс]. Режим доступа: http://ng.by/ru/issues?art_id=41366
33. Шаталава, Вольга. “Замкнёныя ў вёсцы”: сацыяльная і жыццёвая прастора беларускіх сялян ХІХ-ХХ стст. / Вольга Шаталава // Acta Albaruthenica. Tom 12. – Warszawa: Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego, 2012. – С. 199-209.
34.Шлюбскі,А.МатэрялыдаввучэнняфальклораімовыВіцебшчыны/А.Шлюбскі;Ін-тбеларус.культуры.Аддз.гуманіт.навук.Каф.этнаграфіі.-Мінск,1928.-с.115.
35.Шумскі,К.А.Этнаэкалогія традыцыйнай культуры насельніцтва Беларускага Падзвіння / К. А. Шумскі // Беларускае Падзвінне: вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў: зб. навук. арт. II міжнар. навук. канф., Полацк, 17-18 красав. 2014 г.: у 2 ч. Ч. 1 / Полацкі дзярж. ун-т; пад агульн. рэд. Д. У. Дука, У. А. Лобача, С. А. Шыдлоўскага. - Наваполацк : ПДУ, 2014. – С. 257-264.
36.Этнаграфічны матэрыял:запісана Лапанавай А.А.у 2016 г.ад Афанасьевай Вольгі Васільеўны,1944 г.н. у в.Вярэчча Гарадокскага раёна.
37.Этнаграфічны матэрыял:запісана Лапанавай А.А.у 2015 г. ад Лопанава Анатолія Паўлавіча,1930 г.н. у в.Вярэчча Гарадокскага раёна.
38.Этнаграфічны матэрыял:запісана Лапанавай А.А. у 2016 г.ад Лопанава Аляксандра Анатольевіча,1952 г.н. і ад Кісялёвай Ганны Анатольеўны,1950 г.н. у в.Зарэчча Гарадокскага раёна.

Похожие работы
Достижения материальной и духовной культуры второй половины ХХ — начала ХХI в. Бренды Беларуси
Контрольные, Социально-гуманитарные, Культурология, БГУ
8.0 руб.
30.0 руб.
Организационные формы использования духовного наследия в современных условиях
Рефераты, Социально-гуманитарные, История Беларуси, БГПУ
10.0 руб.
25.0 руб.
Не нашeл, что искал?
Закажи оригинальную работу сейчас
Узнать стоимость
Оставить отзыв
Имя
Город
Рейтинг
Отзыв

Задать вопрос
Задать вопрос